Het leven en werk van Kapitein James Cook: een overzicht
De vroege jaren
Kapitein James Cook werd op 7 november 1728 geboren in het Engelse Marton-in-Cleveland, Yorkshire. Hij was de tweede zoon van James Cook Sr., een landmeter en timmerman, en zijn vrouw Grace Pace. Cook groeide op in een gezin van zeven kinderen en ontving weinig formele opleiding, maar hij had grote interesse in wiskunde en astronomie.
De carrière
Cook begon zijn maritieme carrière in 1746 als onderdeksjongen aan boord van de HMS Eagle. Hij werkte zich snel op tot eerste stuurman en werd in 1757 officier op de HMS Pembroke, een scheepswerf waar hij betrokken https://captain-cooks.nl/ was bij diverse reparaties en nieuwbouwprojecten.
In 1766 werd Cook benoemd tot commandant van de HMS Endeavour, een schip dat onder leiding stond van de Royal Navy. Het doel van deze missie was om de noordwestelijke pas naar Australië te vinden en op basis daarvan vasteland te bereiken aan het zuiden van Nieuw-Zeeland.
De eerste reis
Op 26 augustus 1768 vertrok Cook met een bemanning van ongeveer 90 man uit Plymouth. Hij kwam langs Madagaskar, Afrika en voordat hij uiteindelijk op 14 april 1770 vasteland bereikte aan het zuiden van Australië, bij Botany Bay.
In de twee jaar die Cook in Australische wateren doorbracht, maakte hij talloze ontdekkingen, onder meer de Struisrivier (ook wel Great South Road), Cape Howe en het eiland Mugga Head. Hij rapporteerde over zijn waarnemingen van de lokale flora, fauna en Aboriginal volkeren.
Op 29 april 1770 voer Cook met zijn schip langs Kaap York in Queensland. Op deze plek werd een Brits wapen ontworpen op de rotsen van Cape Byron voor toekomstige scheepvaartbevoorradingsschepen, die erlangs moesten varen naar Nieuw-Zeeland en Australië.
De tweede reis
Na zijn terugkeer in Groot-Brittannië werd Cook opnieuw met een nieuw onderzoeksexpeditie gezonden om de zuidelijke punt van Kaap Hoorn te bereiken. Op 25 september 1772 vertrok hij voor de eerste keer overeind via de Zuidpool en kwam door naar Antarctica, waarbij het gebied dat nu Antarc-tica wordt genoemd werd geïnterviewd.
Op 23 februari 1774 kwamen Cooks mannen met succes aan op eiland Terre d’Est die in kaap Hoorn lag. Enkele maanden later ontdekten ze de noordelijke punt van Kaap Hoorn bij Sint-Janshaven (gelegen tussen Bonaire en San Salvador).
Op 5 mei 1774 keerden Cooks mannen terug in Groot-Brittannië met onmisbare informatie die voor het eerst een exacte schets gaf over de zuidelijke rand van Kaap Hoorn.
De derde reis
Vier jaar later werd Kapitein James Cook opnieuw gezonden door de Britse regering, nu om de waterweg naar Nieuw-Zeeland te lokaliseren. In 1776 voer hij met zijn bemanning over Kaap Hoorn in Nederlands Indië. Ditmaal werden ze gestopt bij Tenerife en een later ook aan boord van het Frans schip La Gloire des Français.
Op de laatste reis maakte Kapitein James Cook samen met vier Nederlandse zeevaarders zijn meest indrukwekkende ontdekkingen. Hij veroverde in twee expedities verscheidene eilanden langs de kust van Nieuw-Zeeland. Dit waren:
- Waitemata (1)
- Kaap Hoorn
- Kook Islands.
Op 14 januari 1789 voer Kapitein James Cook met een bemanning van ruim 300 man over Kaap Hoorn in Australië voor de laatste keer uit. Maar deze maal zonder succes aangezien hij door Nederlandse schepen werd gestopt na vermoedens te hebben dat ze waren geboren in Europa.
Voor het eerst werden zij begeleid vanuit Groot-Brittannië met een aantal Nederlands vaartuigen. Na twee maanden later (juni 1794) zijn aankomsten kwamen de Nederlanders terug en verlieten Kapitein James Cooks bemanning in Australië.
Het was toen hij voor het eerst overeind naar Antarctica voer, dat hij drie gelegenheid kreeg om schip te verlaten. Eén keer via Antarc-tica werd door een groep scheepsjollen ontvoerd en op zee gelaten terwijl andere bemanningsleden overleefden.
Op 7 september 1776 voer Kapitein James Cook met zijn bemande schip, HMS Endeavour II (ook wel Luitenant Joseph Fancourt), door Kaap Hoorn in Nederlands Indië en richtte hij een vloot op van meer dan veertig Nederlandse schepen die hem begeleidde naar het zuidelijke einde van de wereld.
Echter voor niemand was deze reis aangenaam. Op 25 februari 1778 nam Cook bij Sint-Janshaven in Nieuw-Guinee (thuisbasis) een zware storm mee die hem dwong om zijn schip overeind naar het westen te voeren en uit de baai van St.-Janshaven weg.
Op 22 mei 1787 deed Kapitein James Cook een poging om voor de derde keer met de HMS Resolution door Kaap Hoorn in Australië. Maar ditmaal strandden alle schepen in Nieuw-Zeeland en moesten ze daar blijven, totdat ze allen overleefd waren.
Op 30 augustus 1788 vervaardigde Kapitein James Cook met de HMS Endeavour II zijn laatste kaart van Australië. Daarna vertrok hij naar het noorden en bereikte op 21 maart 1790 Nieuw-Guinee, waar hij opnieuw strandde door een storm.
De derde reis was echter geen succes. De Britse regering vond dat de inspanningen van Kapitein James Cook niet afgelost waren en weigerden hem te helpen. Uiteindelijk kreeg kapitein William Bligh (ook wel Luitenant Joseph Fancourt) op 15 maart 1788 het bevel over een nieuwe onderzoeksexpeditie naar Australië.
Einde van de carrière en dood
Kapitein James Cook keerde in 1789 terug naar Engeland, maar hij werd door zijn superieuren uitgebreidelijk gekritiseerd wegens zijn mislukte reizen. Hij had onvoldoende informatie overgewonnen om het doel te bereiken van de expedities.
Op 14 februari 1771 voer Kapitein James Cook met de HMS Endeavour voor het laatst door Kaap Hoorn in Nieuw-Guinee, een reis die hij zou niet voltooien. Hij overleed op 14 oktober 1771 aan boord van de HMS Resolution en werd begraven naast zijn schip bij St.-Janshaven.
Erfenis
De carrière van Kapitein James Cook was omstreden, maar zijn werkzaamheden werden nooit in discussie gebracht. Zijn naam staat nu vast als een van de belangrijkste Britse ontdekkingsreizigers ter wereld en hij wordt beschouwd als het symbool van Groot-Brittannië.
Echter voor niemand was dit resultaat gemakkelijk te bereiken. Kapitein James Cook leefde zijn laatste jaren in bittere strijd met de Britse regering, die hem niet erkende en hem nooit officieel een hoge rang toebedeelde.